Tükürük bezi taşı hastaları, sialendoskopi uygulaması sırasında bazı riskler ve sınırlamalar hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Örneğin, sialendoskopi yapılmasına rağmen taş çıkarılamamış vakalar olabiliyor.

Sialendoskopi Alt Yapısı ve Hekim Deneyimi Önemli

Bir vaka örneğinde, 1 cm’lik bir bez içi taş sialendoskopla erişilmiş fakat kırma alt yapısı olmadığı için işlem sürdürülememiş. Taş ele gelmediği için ağız içi yaklaşım da yapılamamış ve bezin alınması önerilmiş. Ancak revizyon ameliyatında, sialendoskopla taş kırılarak çıkarılmış. Bu tür vakalar oldukça yaygın. Dolayısıyla hekim deneyimi ve hastanenin kırma alt yapısı mutlaka sorgulanmalıdır.

Başka bir örnek: 6 mm’lik parotis bezi taşı olan bir hastada, 2 mm’lik kanalda basketle taş çıkarılmaya çalışılmış. Çekince gelmediği için kanal zedelenmiş ve basketin bir parçası içeride kalmış. Kanal tamamen kapanmış ve sialendoskopi artık uygulanamamış; bu durumda tükürük bezinin alınması önerilmek zorunda kalınmış.

Sialendoskopinin Sınırları ve Yanlış Yönlendirmeler

Sialendoskopi yöntemi taş kırma altyapısı olmadan uygulandığında hatalı önerilere yol açabiliyor. “Taş bezin içinde, sialendoskopla çıkartılamaz” gibi yönlendirmeler sıkça görülüyor. Oysa tükürük kanalları, bir ağacın gövdesi ve dalları gibi yapıdadır. Sialendoskop ile 4–6 cm derinliğe kadar girilebiliyor ve taşların %80–85’ine ulaşılabiliyor. Anatominin bilinmemesi, hastanın sialendoskopi şansını elinden alabiliyor.

Kanal ağzına yakın taşlarda kesi yapılmaya çalışıldığında taş derinlere kaçabiliyor ve sialendoskop mevcut değilse çıkarılamıyor. Kesi tamir edilmezse kanal tamamen kapanıyor ve sialendoskopik tedavi şansı kayboluyor.

Tecrübeli Ellerle Başarı

Ben, 22 yıldır sialendoskopi yapıyorum ve özellikle pnömatik kırma yönteminde 2015 yılında zirveye ulaştım. Son 10 yıl içinde, ‘çıkartılması imkansız’ denilen 250 hastanın taşını kırarak başarıyla çıkardım. Kırma gerektiren taşlar 4 milimetreden 3 santimetreye kadar değişiyor; yani kuş üzümü kadar küçük olabileceği gibi ceviz kadar büyük de olabiliyor. Önemli olan taşın kanalda nerede sıkıştığı ve sialendoskop ile ulaşıp ulaşılamayacağıdır.